Trang Chính

Theo Thánh Đăng Thực Lục, Đức vua Trần Nhân Tông được Trúc Lâm Tuệ Trung Thượng Sĩ truyền cho giáo chỉ. Trúc Lâm Đại Sĩ tức là con vua thứ nhà Trần, con lớn vua Trần Thánh Tông. Tôn danh của ngài là Khâm, đản sanh ngày 11 tháng 11 năm Mậu ngọ (1258), niên hiệu Nguyên Phong thứ 8 (1258). Năm Mậu Dần (1278) tháng 2, ngày 12 lên ngôi vua, đổi niên hiệu là Thiệu Bảo. Trước kia Nguyên Thánh Thiên Cảm Hoàng Thái Hậu thường mộng thấy thần nhân cho một đôi kiếm, nói: «Thượng đế có sắc phong cho nhà người tự ý chọn lấy». Hoàng hậu vô tình mất vui. Ngẫu nhiên được thanh đoản kiếm, từ đấy mà có mang thai. Những tháng nuôi thai không kiêng kỵ, nhà bếp đưa lên chi ăn uống mà thai không bị tổn thương. Hoàng hậu biết là có phúc như thế vậy. Khi đản sanh, ngài có được tinh anh của thánh nhân, đạo mạo thuần túy, nhan sắc như vàng, thể chất hoàn toàn, thần khí tươi sáng, hai vị hoàng phi đều cho là lạ, gọi là “Kim tiền đồng tử” (sách Tam Tổ Thực Lục ghi Kim Phật). Vai bên trái có một chấm đen như hạt đỗ lớn, cho nên có thể gánh vác việc non sông.

Năm lên 16 tuổi được lập làm thái tử. Nhân Tông cố từ chối đến ba lần, xin để cho em thay thế. Lời xin không được chấp thuận, vua cha (Thánh Tông) chọn trưởng nữ của Nguyên Từ Quốc Mẫu kết hôn cho, tức là Khâm Từ Thái Hậu. Cầm sắt tuy hài hòa mà trong lòng vua Nhân Tông thấy lạt lẽo. Một đêm vào giờ Tý, ngài bèn vượt thành mà đi, định vào núi Yên Tử. Đi đến chùa Tháp núi Đông Cưu, trời rạng sáng, mệt quá, vào nghĩ trong tháp. Vị thầy trụ trì thấy diện mạo khác thường, mời thụ trai. Hôm ấy Thái hậu tâu lên vua cha Thánh Tông, vua bèn sai quần thần chạy tìm bốn phương. Vua Nhân Tông bất đắc dĩ phải trở về. Năm 21 tuổi, được thượng hoàng truyền ngôi và lấy niên hiệu là Thiệu Bảo Nguyên Niên cũng gọi là Trùng Hưng (1279). Tuy vinh hoa cùng tột, nhưng vua vẫn sống trong thanh tịnh, ban ngày cùng triều thần bàn việc nước trong hoàng cung, đêm về nghĩ chùa Tư Phúc ở nội thành. Ban ngày mộng thấy ở trên rốn nở hoa sen vàng lớn như bánh xe, trên hoa hiện vị Phật vàng, bên cạnh có người chỉ vào vua mà bảo: «Có biết vị Phật này không? Đấy là vị Phật chí tôn chiếu khắp!». Giật mình tỉnh dậy, đem mộng bẩm lên, vua cha Thánh Tông càng lấy làm lạ. Từ đấy nhà vua thường ăn chay lạt không dùng món ăn mặn, người xanh gầy gầy yếu. Thánh Tông lấy làm lạ hỏi, vua nói lý do. Thánh Tông khóc mà bảo rằng: «ta nay đã già yếu, cậy vào có một mình con, nếu con như thế này thì sự nghiệp của tổ tông còn ra sao?». Vua Nhân Tông cũng khóc…Ngài còn là vị lãnh đạo tối cao quân đội Ðại Việt trong 2 cuộc kháng chiến chống quân Mông Cổ và oanh liệt đánh bại cuộc xâm lăng của chúng ghi lại chiến tích lẫy lừng nhất trong lịch sử dân tộc cũng như thế giới thời trung cổ vào các năm 1285, 1288. Niên hiệu Trùng Hưng thứ 9 (1293) vua truyền ngôi cho con là thái tử Thuyên (tức vua Trần Anh Tông) rồi về ở Thiên Trường làm thái thượng hoàng 6 năm.

Mục Lục:

Duyên khởi

Chương Một - Hành trạng

Chương Hai - Đức Trần Nhân Tông và cuộc kháng Nguyên lần thứ nhất 1285

Chương Ba - Chiến lược phòng thủ diện địa

Chương Bốn - Kế sách rút lui và phòng thủ chiến lược

Chương Năm - Trì Hoãn Chiến

Chương Sáu - Tổng phản công giải phóng quê hương

Chương Bảy - Củng cố nội trị sau cuộc chiến

Chương Tám - Cuộc chiến vệ quốc lần thứ ba 1288

Chương Chín - Chiến thắng sông Bạch Đằng, chiến tích lẫy lừng thiên niên kỷ